Akrabalık dereceleri
Kuzen kaçıncı derece akraba, elti ile görümce arasındaki fark ne? Bu rehber derecelerin nasıl hesaplandığını ve Türkçedeki akrabalık adlarını bir arada veriyor.
Akrabalık derecesi nasıl hesaplanır?
Türk Medeni Kanunu'nun 17. maddesine göre kan hısımlığının derecesi, iki kişi arasındaki doğum sayısıyla belirlenir. Ortak ataya kadar çıkıp diğer kişiye inerken geçilen her doğum bir derecedir. Anne-baba ile çocuk arasında bir doğum vardır, birinci derecedir; kardeşler ortak anne-baba üzerinden ikinci derecedir.
Kim kaçıncı derece akraba?
Anne, baba ve çocuklar birinci derecedir. Kardeşler, dedeler, nineler ve torunlar ikinci derecedir. Amca, hala, dayı, teyze ve yeğenler üçüncü derecedir. Kuzenler, yani amca, hala, dayı ve teyze çocukları dördüncü derecedir. Hesap her zaman ortak ata üzerinden yapılır ve aradaki her doğum bir derece sayılır.
| Akraba | Derece |
|---|---|
| Anne, baba, çocuk | 1 |
| Kardeş | 2 |
| Dede, babaanne, anneanne, torun | 2 |
| Amca, hala, dayı, teyze | 3 |
| Yeğen | 3 |
| Büyük dede, büyük nine | 3 |
| Kuzen | 4 |
Kayın hısımlığı nedir?
Türk Medeni Kanunu'nun 18. maddesine göre eşlerden birinin kan hısımları, diğer eşin aynı hat ve derecede kayın hısımıdır. Yani eşinizin annesi birinci derece, eşinizin kardeşi ikinci derece kayın hısımınızdır. Evlilik sona erse de kayın hısımlığı ortadan kalkmaz; bu kural evlenme engellerinde önem taşır.
Elti, bacanak, görümce, baldız kimdir?
Elti, kardeş olan erkeklerin eşlerinin birbirine göre adıdır. Bacanak, kardeş olan kadınların kocalarının birbirine göre adıdır. Görümce kadının kocasının kız kardeşi, baldız erkeğin karısının kız kardeşidir. Kayınbirader eşin erkek kardeşi, dünür ise evlenen çiftin anne-babalarının birbirine göre adıdır. Bu adların çoğu bölgeden bölgeye değişebilir.
| Ad | Kim? |
|---|---|
| Babaanne / anneanne | Babanın annesi / annenin annesi |
| Amca / hala | Babanın erkek / kız kardeşi |
| Dayı / teyze | Annenin erkek / kız kardeşi |
| Enişte | Hala, teyze ya da kız kardeşin kocası |
| Yenge | Amca, dayı ya da erkek kardeşin karısı |
| Görümce | Kocanın kız kardeşi |
| Baldız | Karının kız kardeşi |
| Kayınbirader | Eşin erkek kardeşi |
| Elti | Kardeş erkeklerin eşleri, birbirine göre |
| Bacanak | Kardeş kadınların kocaları, birbirine göre |
| Dünür | Evlenen çiftin anne-babaları, birbirine göre |
e-Devlet'teki yakınlık tarifinden derece nasıl bulunur?
Alt-Üst Soy Bilgisi belgesindeki tarifte her halka bir kuşaktır. "Babası" birinci derece, "Babasının Annesi" ikinci derece, "Babasının Annesinin Babası" üçüncü derecedir. Halka sayısı doğrudan derecedir, çünkü üst soy belgesinde herkes sizin doğrudan atanızdır ve aradaki her halka bir doğumdur. Örneğin dört halkalı bir tarif dördüncü derecedir.