Şecere nedir, nasıl çıkarılır?
Şecere, bir ailenin kuşaklar boyu kimden geldiğini gösteren soy kaydıdır. Eskiden elle yazılır, nesilden nesile saklanırdı; bugün e-Devlet kayıtlarıyla başlayıp dijital olarak tutmak mümkün.
Şecere ne demek?
Şecere Arapça kökenli bir kelimedir ve soyağacı anlamına gelir. TDK Güncel Türkçe Sözlük şecereyi doğrudan "soyağacı" maddesine yönlendirir; ikinci anlamı ise atların soyunun yazılı olduğu çizelgedir. Günlük dilde özellikle eski, elle yazılmış ve kuşaklar boyu saklanan aile soy kayıtları için kullanılır.
Şecere ile soyağacı arasında fark var mı?
Anlam olarak fark yoktur; ikisi de bir ailenin atalarını ve kollarını gösterir. Kullanımda şecere daha eski ve resmî bir tını taşır, çoğu zaman Osmanlıca yazılmış aile belgelerini anlatır. Soyağacı ise bugün e-Devlet sorgusu ve dijital aile ağaçları için daha çok tercih edilen kelimedir.
Şecere nasıl çıkarılır?
İşe e-Devlet'teki Alt-Üst Soy Bilgisi sorgusuyla başlayın; nüfus kayıtlarındaki atalarınızı birkaç dakikada verir. Sonra aile büyüklerinizle konuşun, eski fotoğraf, mektup, tapu ve mezar taşlarındaki bilgileri ekleyin. Daha eski kuşaklar için Osmanlı nüfus defterleri ve arşiv kayıtlarına başvurmak gerekir. Her adımda bulduğunuzu ağaca işleyin.
- e-Devlet'ten Alt-Üst Soy Bilgisi belgesini PDF olarak alın.
- Belgeyi bir aile ağacına çevirin ve eksik kardeş, eş, çocukları ekleyin.
- Aile büyüklerinin anlattıklarını ve eski belgeleri kişilerin kartına not edin.
- Daha eski kuşaklar için arşiv kayıtlarına bakın.
Eski bir şecere nasıl okunur?
Eski şecereler çoğu zaman Osmanlı Türkçesiyle ve Arap harfleriyle yazılmıştır; tarihler hicri ya da rumi takvimle verilir. Okumak için Osmanlıca bilen birinden yardım almak gerekir. Tarihleri miladi takvime çevirirken birkaç yıllık sapma olabileceğini unutmayın ve bu tarihleri ağaçta "yaklaşık" olarak kaydedin.
Şecereyi nasıl saklar ve paylaşırsınız?
Kâğıt şecere tek nüshadır; kaybolursa geri gelmez. Dijital bir aile ağacında saklarsanız akrabalarınız da görür, eksikleri tamamlar ve fotoğraf ekler. tamaile'de ağacınızı yalnız davet ettiğiniz aile üyeleri görür; istediğiniz an GEDCOM dosyası olarak indirip başka programlara taşıyabilirsiniz. Böylece şecere hem korunur hem büyür.